Maxaad Baranaysaa Casharkaan?
Control Flow waa mid ka mid ah fikradaha ugu muhiimsan ee programming-ka. Waxay koogula shegtaa koodhka sida uu u socon lahaa — inuu go'aan gaaro (if/else), ama inuu soo noqnoqdo (loops).
📌 Waxaad baranaysaa: if/elif/else statements, for loops, while loops, break iyo continue, iyo mashruuc xirfad leh.
1. If / Else — Go'aanka
If statement waxay u shaqaysaa sidan: "Haddii xaaladan run tahay, samee tan. Haddaan run ahayn, samee tan kale."
# Qaabka aasaasiga ah
da = 18
if da >= 18:
print("Waa qof weyn — waxaad codsan kartaa.")
else:
print("Waa yar yahay — ma codsan kartid.")
# Natiijo: Waa qof weyn — waxaad codsan kartaa.
⚠️ Indentation — Muhiim! Python wuxuu isticmaalaa spaces (4 spaces ama 1 tab) si uu u ogaado waxay if-ta hoostiisa joogaan. Khalad indentation-ka wuxuu keenaa IndentationError.
elif — Xaalado Badan
dhibcaha = 85
if dhibcaha >= 90:
daraja = "A"
elif dhibcaha >= 80:
daraja = "B"
elif dhibcaha >= 70:
daraja = "C"
elif dhibcaha >= 60:
daraja = "D"
else:
daraja = "Fail"
print(f"Darajadaadu waa: {daraja}")
# Natiijo: Darajadaadu waa: B
And / Or — Xaalado Labood
da = 20
waa_arday = True
# and: labadaba run ahaan lahaan
if da >= 18 and waa_arday:
print("Arday weyn ah — geli kartaa.")
# or: mid keliya run ahaan
lacag = 500
if lacag > 1000 or waa_arday:
print("Xaq u leh qiimaynta gaarka ah.")
2. For Loop — Ku celi xog liis
For loop waxay ku celi doontaa hawl tiro gaar ah oo jeer ah, ama waxay marto xog-koox (sida list) mid-mid.
# Ku celi magacyada
magacyada = ["Axmed", "Fadumo", "Cali", "Hodan"]
for magac in magacyada:
print(f"Salaan, {magac}!")
# Natiijo:
# Salaan, Axmed!
# Salaan, Fadumo!
# Salaan, Cali!
# Salaan, Hodan!
range() — Ku celi tiro
# range(5) = 0, 1, 2, 3, 4
for i in range(5):
print(i)
# range(1, 6) = 1, 2, 3, 4, 5
for i in range(1, 6):
print(f"Tirinta: {i}")
# Isugeyn tirooyin
wadarta = 0
for i in range(1, 11):
wadarta = wadarta + i
print(f"Wadarta 1-10: {wadarta}") # 55
Enumerate — Index + Qiime
cashararada = ["Variables", "Control Flow", "Functions", "Bash"]
for lambarka, casharka in enumerate(cashararada, 1):
print(f"{lambarka}. {casharka}")
# Natiijo:
# 1. Variables
# 2. Control Flow
# 3. Functions
# 4. Bash
3. While Loop — Ku celi ilaa xaalad
While loop waxay socotaa ilaa xaalad run tahay.
# Tirada 1 ilaa 5
tirada = 1
while tirada <= 5:
print(tirada)
tirada = tirada + 1 # ama: tirada += 1
# Natiijo: 1 2 3 4 5
💡 Xusuuso: Haddaad xaaladdaadu mar uun run noqon wayso, while loop-ka weligiis wuu socon doonaa (infinite loop). Xaqiijiso in variable-ka la beddelayo. Haddaad galto, Ctrl+C si aad u joojiso.
Input validation — Xaqiijinta Xog-Galka
# Ku sii waadi ilaa xog sax laga galiyo
while True:
magac = input("Geli magacaaga (ugu yaraan 2 xaraf): ")
if len(magac) >= 2:
print(f"Ku soo dhowow, {magac}!")
break # Ka bax loop-ka
else:
print("Magacaagu waa gaaban yahay. Isku day mar kale.")
4. Break iyo Continue
# Break — ka bax loop-ka isla markiiba
for i in range(10):
if i == 5:
break # Jooji marka i gaaro 5
print(i)
# Natiijo: 0 1 2 3 4
# Continue — bood xigta, hadal-haynta ku sii wad
for i in range(10):
if i % 2 == 0: # Hadduu lambar labs ah
continue # Bood — ha daabacin
print(i)
# Natiijo (tobanle odd ah): 1 3 5 7 9
Mashruuc: Ciyaarta Tiro Filanaysa
import random
print("=== CIYAARTA TIRADA ===")
tiro_qarsoodi = random.randint(1, 100)
isku_dayn = 0
while True:
isku_dayn += 1
jawaab_qoraal = input(f"Isku-dayo #{isku_dayn}: Geli tiro 1-100: ")
jawaab = int(jawaab_qoraal)
if jawaab < tiro_qarsoodi:
print("📈 Tiro weynbaa!")
elif jawaab > tiro_qarsoodi:
print("📉 Tiro yaroba!")
else:
print(f"🎉 Saxsaxaa! Tiradu waxay ahayd {tiro_qarsoodi}.")
print(f"Waxaad isugu dayday {isku_dayn} jeer.")
break
🎉 Hambalyo! Waxaad dhammaystirtay Casharka 4aad — Heerka 1aad ee Koorsada! Hadda waxaad kari kartaa in koodhaagu go'aamo gaaro oo dib u soo noqdo. Casharka xiga waxaad bilaabaysaa Heerka 2aad: Automation — Bash Scripting!